بخش بزرگی از تکنولوژیهای بسیار پیشرفتهای که ما امروز مقابل خودمان میبینیم، حاصل رقابتها و رفت و برگشتهای پیاپی بوده است. بخصوص در بخش نظامی ما خیلی راحت میتوانیم این رقابت و پیشرفت مداوم را مشاهده کنیم. مثلا یکی هواپیماهایی ساخته که بر روی نیروهای نظامی دیگری یا بر سر شهروندان کشور دیگر، بمب بریزد. دیگری رفته رادار ساخته تا بتواند آمدن آن هواپیماها را از قبل تشخیص دهد و بتواند به سمت آن هواپیماها شلیک کند. چند سال گذشته و وقتی آن رقیب نظامی دیده که با وجود رادارهای پیشرفته، هواپیماها هرچقدر هم پیشرفته بوده، نمیتوانستهاند از سیستمهای پدافندی دشمن بگذرند. دوباره او چارهای اندیشیده و هواپیماهای ضدرادار را ساخته است که رادارهای معمولی به سختی بتواند آنها را پیدا کند. حالا دوباره اویی که هواپیمای رادارگریز ندارد، به دنبال این است که راداری بسازد که بتواند همان هواپیماهای رادارگریز را نیز پیدا کند. پس یک رقابت دائمی خودش از هر نیرو محرکهای برای پیشرفت بهتر و قویتر است.
حالا جدا از این موضوعات و اینکه توسعهی سریع این تکنولوژیهای پیشرفتهی نظامی خوب است یا بد است یا در دستان یکی خوب است و در دستان دیگری بد است، اینجا برای ما جالبتر است که بدانیم این تکنولوژیها چطور کار میکنند. بیایید اصلا کاری نداشته باشیم که تکنولوژی مواد رادارگریز در هواپیماهای ترسناکی استفاده میشود که میتوانند انسانهای بیگناه زیادی را به قتل برسانند. ما فقط میپرسیم که مواد رادارگریز که در سطح این جنگندهها به کار میرود، به لحاظ فیزیکی چطور کار میکنند؟ ما اگر این مواد را از نزدیک ببینیم و به آنها دست بزنیم، متوجه تفاوت خاصی با سایر موادی که تاکنون دیدهایم نمیشویم. ما برای درک این تفاوت باید به ابعاد نانو برویم. اما سوال این است که چطور؟ خب اساس کار رادار این است که رادارها یک سری امواج الکترومغناطیسی را در فضا منتشر میکنند و این امواج وقتی با یک جسم معمولی برخورد کنند، بازتاب میشوند و رادار با تحلیل این امواج بازتاب شده، میتواند وجود جسم و موقعیت و حتی جهت و سرعت حرکتش را تشخیص دهد.
حالا اگر مادهای داشته باشیم که ویژگیهای الکترومغناطیسی آن بهگونهای باشد که موج رادار بهجای بازتاب شدن، بتواند وارد خود ماده شود، تا اینجا میتوانیم بگوییم که توانستهایم بخش بزرگی از موج فرودی رادار را به دام بیندازیم. اما این کافی نیست. مرحلهی بعد این است که این موجی که وارد ماده شده، آنقدر تضعیف شود که دیگر نتواند به شکل یک موج منظم و قابلتشخیص به بیرون برگردد. اینجاست که ساختارهای ریزِ درون ماده وارد عمل میشوند. این ساختارها انرژی موج الکترومغناطیسی را جذب میکنند و باعث میشوند این انرژی به صورت گرما یا ارتعاشات بسیار ضعیف و پراکنده در ماده پخش شود. این مولکولها انرژی امواج الکترومغناطیسی را دریافت میکنند و تغییراتی درون آنها اتفاق میافتد. اما این مولکولها با دریافت انرژی امواج الکترومغناطیس، امواج الکترومغناطیسی مثل امواج گرمایی در جهتهای مختلف ساطع میکنند و به این شکل، رادار هیچوقت بازگشت امواج الکترومغناطیس از جسم پرنده را نمیبیند.
– ابا اباد