سهراب سپهری، شاعر بزرگ معاصر شعری دارد به نام سورهی تماشا که در یکی از ابیات آن اینچنین زیبا میگوید که “جای مردان سیاست بنشانید درخت، تا هوا تازه شود” که البته بعدا سانسور میشود. امیدوارم حالا باز یکی پیدا نشود که این شعر را به مولانا نسبت دهد، چون این روزها میبینم عدهای هر …
اگر کسی تکامل طبیعی را باور نمیکند و فکر میکند آسمان دهن باز کرده و ما دو تا سیب خوردهایم و بعد یکهو از آسمان افتادهایم پایین، از او بخواهید که دستش را بگذارد روی ماتحتش تا بفهمد قضیه چیست. البته قصد توهین به این افراد را ندارم، بلکه یک موضوع علمی را عرض میکنم. …
“علم تنها فیزیک است، باقی علوم تنها تمبرجمعکنی است”. این جمله منتسب به فیزیکدان بزرگ نیوزیلندی، ارنست رادرفورد میباشد. اینجا منظور از سایر رشتهها همین رشتههای علمی غیرفیزیکی مانند شیمی و زیست شناسی و روانشناسی و چنین رشتههاییست، وگرنه تکلیف مدیریت و پزشکی و این فیلدها که واضح و مشخص است. البته ممکن است ادعای …
ما نمیتوانیم همهی ستارگان را با چشم غیرمسلح ببینیم. ما با چشم غیرمسلح حتی نمیتوانیم خارج از کهکشانمان را مشاهده کنیم. تا همین چند قرن پیش، ما فکر میکردیم جهانی غیر از این جهانی که با چشمانمان میبینیم وجود ندارد. تا سال ۱۹۲۴، فکر میکردیم آن قسمت از آسمان که پشت ستارگان قرار دارد و …
من یک مدادرنگی فروشم. هر روز صبح یک بار دکانم را باز میکنم و یک رنگ را میفروشم. چهار تا رنگ هم بیشتر ندارم و غیر از این چهار رنگ، چیز دیگری هم نمیفروشم. یکی مداد سبز (نوشتار علمی)، یکی مداد زرد (نوشتار فلسفی)، یکی مداد قرمز (نوشتار اجتماعی) و آخری هم مداد آبی (نوشتار …
یک اتم چقدر میتواند بزرگ باشد؟ بیشترین شعاع یک اتم چقدر است؟ البته تعریف شعاع برای اتم نمیتواند مانند تعریف شعاع برای یک توپ باشد. چرا که ما وقتی از اتم صحبت میکند، در حال صحبت کردن از ابعاد کوانتومی هستیم و اینجا جاییست که قوانین مکانیک کوانتومی حاکم است. پس ما نمیتوانیم یک خطکش …
ابژه و سوژه دو مفهوم بسیار مهم در فلسفه هستند. منظور از ابژه، موجودیتیست که در بودن متکی به خودش است. مثلا تلفن همراه شما یک ابژه است. اگر همین فردا اتفاقی بیفتد که همهی انسانهای روی زمین از بین بروند، این تلفن همراه همچنان به عنوان یک جسم به موجودیت خود ادامه میدهد. ابژه …
مدتی قبل در صفحاتم در لینکتین،اینستاگرام و تلگرام یک نظرسنجی برگزار کردم که در آن از مخاطبینم پرسیده بودم که به نظر شما مخاطبین گرامی، کدامیک از موارد زیر تهدید بزرگتری برای آیندهی بشر است؟ در این نظرسنجی چهار گزینهی تغییرات اقلیمی، جنگهای هستهای، پاندمیها و هوش مصنوعی ارائه شده بود. نتایج این نظرسنجی برای …
وقتی برای اولین بار برادرم یک فلاپی دیسک را به خانه آورده بود و در کامپیوتر قرار داد، خیلی تعجب کردم که این فلاپی دیسک میتواند اینقدر اطلاعات را در خودش جای بدهد. حال اینکه حجم این فلاپی دیسک فقط ۱۲۸ کیلوبایت بود. بعدا سیدیهایی آمدند که گنجایش آنها در حد ۱۲۸ مگابایت بود و …
علم چگونه زاده میشود؟ راستش هیچکس نمیداند. هیچکس واقعا این را نمیداند. اگر روزی میدانستیم که نظریات علمی کی و کجا و تحت چه شرایطی زاده میشوند، خب همان کار را تکرار میکردیم و علم را پیش میبردیم. اما واقعا نمیدانیم که علم چطور زاده میشود. مثلا اگر ما صد فیزیکدان نظری حوزهی فیزیک ذرات …