شاید اگر پیش از این در مورد انبرک نوری یا optical tweezers چیزی نشنیده باشید، اصلا انتظار نداشته باشید که چنین ابزاری چیزی شبیه به یک انبردست باشد که به جای فکهای فلزی، دارای فکهایی از جنس نور باشد. اما چنین ابزاری واقعا وجود داشته و بسیاری از دانشمندان، به خصوص بیولوژیستها علاقهی زیادی به …
انسانی که هدفش را یافته، مشکلات بزرگ و کوچک برایش اعتباری نداشته و تنها بر روی هدفش متمرکز است. زندگی بسیاری از دانشمندان بزرگ، شاهدی بر این مدعاست. گفته میشود، چارلز داروین، از یک بیماری مزمن رنج میبرد و تا پایان عمر، علائمی همچون خستگی، سرگیجه و حالت تهوع در او وجود داشت. با این …
یکی از خطاهایی که در بسیاری از آزمایشات و تحقیقات رخ میدهد، خطای سوگیری مشاهده گر یا observer expectancy effect است. فرض کنید قرار است بر روی یک سمپل، آزمایشاتی را در بازههای زمانی مشخص تکرار کنید. در مرتبهی اول شما سمپل را به دقت بررسی میکنید و تمام مشاهدات خود را یادداشت میکنید. یک …
هر جسمی که دمایی بالاتر از دمای صفر مطلق (صفر کلوین یا منفی ۲۷۳/۱۵ درجهی سانتیگراد) داشته باشد، از طریق تابش یا radiation از خود انرژی ساطع میکند. احتمالا کاربرد این پدیده را پیش از این در دوربینهای دید در شب دیده باشید. اما یکی دیگر از کاربردهای این نوع انتقال حرارت، در حوزهی تشخیص …
زمانی که نور با یک سطح فلزی برخورد میکند، الکترونها از سطح فلزی ساطع میشوند. به این اثر، اثر فوتوالکتریک یا photoelectric effect گفته میشود. این اثر، با سطوح از جنسهای مختلف قابل مشاهده است، اما در سطوح فلزی راحتتر مشاهده میشود. اگر بخواهیم بسیار ساده به این موضوع نگاه کنیم، فوتونهای نور که حامل …
بسیاری از افراد بر این باورند که دلفین باهوشترین حیوان بعد از انسان است. در اینجا منظور از دلفین، گونهی خاص دلفین بینی بطری یا bottle nose dolphines است. چرا که هشت گونهی مختلف از دلفینها وجود دارد که باهوشترین آنها همین گونهی دلفین بینی بطری است. دلفینهای این گونه، نسبت به گونههای دیگر دلفین، …
بعضی از چیزهایی که فعالیتهای علمی به من آموخت: یک – کسی که اصطلاحات یک علم را آموخته، لزوما آن علم را نیاموخته است، دو – کسی که تاریخ علم را میگوید لزوما آن علم را نمیداند، سه – کسی که پیچیده بیان میکند احتمالا خودش دقیقا موضوع را متوجه نشده است، چهار – کسی …
تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین، در کنار مشکلات آشکاری که برای حیات بر روی زمین و همچنین زندگی انسانها دارد، تاثیرات پنهان زیادی دارد که کمتر بدان پرداخته شده است. ما تاکنون در مورد افزایش دمای زمین، افزایش سطح آب دریاها، موجهای گرمایی شدید و طولانی مدت، انقراض گونهها، ذوب شدن یخهای قطبهای شمال و …
یکی از مثالهای کاربرد مدلهای ریاضی در جامعهشناسی، استفاده از نظریهی گرافهاست. از نظریهی گراف به منظور تحلیل و درک شبکههای اجتماعی استفاده میشود. به این تصویر دقت کنید. در این تصویر، هر یک از اعداد میتواند نمایندهی یک شخص باشد. به هر یک از این نقاط یک گره یا راس یا node گفته میشود. …
چند روز گذشته که یک نظرسنجی دربارهی حداکثر عمر قابل اندازهگیری به کمک روش کربن-۱۴ را برگزار کردم، با توجه به نتایج حس کردم که نیاز است چند تاریخ مهم کیهان و چند تاریخ مهم زمین را بدانیم: یک – سن کیهان، حدودا ۱۳/۷ میلیارد سال دو – سن کهکشان راه شیری، حدودا ۱۳/۶ میلیارد …