اَبا اِباد

فلسفه‌ی اخلاق

یک مساله اخلاقی قانونی

یک مساله اخلاقی قانونی

قانون معادل اخلاق نیست. البته بحث ما در اینجا، قوانین انسانی مربوط به کشورهای مترقی‌ست که براساس یک فلسفه و یک بینشی بنا نهاده شده است. وگرنه در مورد کشورهایی که قوانین آن‌ها نه براساس فلسفه و عقل و خرد، بلکه براساس قوانین هزارسال قبل نوشته شده که اصلا در ضداخلاقی بودن و واپس‌گرا بودن …

یک مساله اخلاقی قانونی ادامه »

معمای هاینز

معمای هاینز

زنی در بستر مرگ است. پزشک گفته که فقط یک دارو وجود دارد که او را از مرگ حتمی نجات می‌دهد. این دارو به تازگی توسط یک شرکت داروسازی در همان شهر کشف شده است. قیمت تمام شده‌ی هر قلم از این دارو برای این شرکت داروسازی ۲۰۰ دلار بوده است. اما این شرکت ادعا …

معمای هاینز ادامه »

کودک هدایتگر پهباد

کودک هدایتگر پهباد

از منظر بسیاری از قوانین حقوق بین الملل و همچنین از منظر قوانین حقوق بشری، استفاده از کودکان زیر ۱۵ سال در جنگ‌ها، به عنوان یک جرم و جنایت جنگی شناخته می‌شود. به عنوان مثال، ماده ۳۸ پیمان‌نامه‌ی حقوق کودک (۱۹۸۹) اعلام می‌کند که گروه‌های سیاسی نباید از افراد زیر پانزده سال در جنگ استفاده …

کودک هدایتگر پهباد ادامه »

کشتی

یک مساله‌ی‌ اخلاقی

ما در فلسفه و علم راجع به صورت‌ها و فرم‌ها حرف می‌زنیم نه ماده‌ و محتوا. این یعنی چه؟ یعنی همان که مولانا در دفتر دوم مثنوی معنوی می‌گوید: ای برادر قصه چون پیمانه‌ایست معنی اندر وی مثال دانه‌ایست دانهٔ معنی بگیرد مرد عقل ننگرد پیمانه را گر گشت نقل مثلا وقتی برای درک بهتر، …

یک مساله‌ی‌ اخلاقی ادامه »

اخلاق بیولوژیکی

اخلاق بیولوژیکی

ما اخلاق را می‌آموزیم یا با اخلاق متولد می‌شویم؟ آیا یک کودک با بودن در محیط می‌فهمد خوبی و بدی چیست یا که نه، خودش هم چیزهایی درون خودش دارد که می‌فهمد خوبی چیست و بدی چیست؟ این سوال یک سوال مهم فلسفی‌ست که از گذشته تاکنون مطرح بوده است. به بیان فلسفی، آیا اخلاقیات …

اخلاق بیولوژیکی ادامه »

آدولف آیشمن (تصویر سمت راست), اسکار شیندلر (تصویر سمت چپ)

رابطه‌ی قانون و اخلاق

شخص الف، آدم به شدت قانون گریزی‌ست. او تعداد زیادی کارگر غیرقانونی را در کارخانه‌اش استخدام کرده است و به جای پول، به این کارگران فقط غذا و سرپناه می‌دهد. تعداد زیادی از این کارگران هم کودکان و پیران هستند که شبانه روز برای دریافت همان غذا و سرپناه، برای شخص الف کار می‌کنند. آن‌ها …

رابطه‌ی قانون و اخلاق ادامه »

جوزف پیستونه با نام جعلی دانی براسکو در سمت چپ و بنجامین لفتی روجیرو در وسط

دانی براسکو و ادبیات

در فیلم بسیار زیبای شب‌های روشن به کارگردانی فرزاد موتمن، در صحنه‌ای از فیلم دیالوگی بین استاد ادبیات و رویا رد و بدل شد که هنوز هم در ذهن من بسیار پررنگ باقی مانده است. در آن صحنه رویا که حسابی از دشواری زندگی خسته شده، خطاب به استاد می‌گوید که دنیای واقعی مثل دنیای …

دانی براسکو و ادبیات ادامه »

جنبه‌های مختلف حقیقت

جنبه‌های مختلف حقیقت

مدتی قبل یکی از مخاطبین قدیمی صفحه‌ام یکی از نوشتارهای من را در باب موضوعی در فلسفه‌ی‌ اخلاق خوانده بود و در نظرسنجی مربوط به آن نیز شرکت کرده بود و تحت تاثیر آن نوشتار به نظرسنجی پاسخ داده بود. یک هفته‌ی‌ بعد من نوشتار دیگری منتشر کردم و در آن دقیقا نظر مخالف نوشتار …

جنبه‌های مختلف حقیقت ادامه »

حقوق مجرمین

حقوق مجرمین

حتی یک مجرم نیز حقوقی دارد. این یکی از بخش‌های مهم اعلامیه‌ی حقوق بشر و هر دستگاه قضایی و قانونی مدرنی‌ست که هر مجرمی حقوقی دارد. یعنی اگر یک نفر بدترین جنایتکار تاریخ بشر باشد، حتی او نیز حقوقی دارد. پس اینکه ما احساس بدی به یک مجرم جنایتکار داریم، نباید باعث شود که ما …

حقوق مجرمین ادامه »

تفکر غایت شناختی

تفکر غایت شناختی

بر فرض شما یک معلم هستید و می‌خواهید به دانش آموزان خود نمره بدهید. شما بهترین نمره را به کدام دانش آموز می‌دهید؟ مشخصا شما بهترین نمره را به بهترین دانش آموز می‌دهید. آنوقت من می‌پرسم چرا بهترین نمره را به بهترین دانش آموز دادید؟ دلیل شما برای این تصمیم‌گیری چه بود؟ احتمالا شما اینچنین …

تفکر غایت شناختی ادامه »