اَبا اِباد

فیزیک کوانتوم

تغییر قوانین فیزیک با زمان

تغییر قوانین فیزیک با زمان

در سال ۱۹۳۷، ریاضیدان و فیزیکدان بزرگ بریتانیایی، پل دیراک سوال مهمی را مقابل فیزیکدانان قرار داد که هنوز هم ذهن همه را به خود مشغول کرده و کسی پاسخی برای آن ارائه نداده است. پل دیراک پرسید که ما از کجا می‌دانیم که ثابت‌های بنیادین فیزیک مثل ثابت جهانی گرانش و یا ثابت ساختار …

تغییر قوانین فیزیک با زمان ادامه »

تست مخرب در کوانتوم

تست مخرب در کوانتوم

تست مخرب، تست غیرمخرب. احتمالا شما این کلمات را بارها شنیده اید و شاید اگر تخصص شما در رشته‌های مهندسی نبوده باشد، این کلمات معنای خاصی را به ذهن شما منتقل نکند. یک تعریف خیلی ساده از تست مخرب این است که در این نوع تست‌ها، نمونه یا همان سیستمی که در حال اندازه گیری …

تست مخرب در کوانتوم ادامه »

یک ظرف مخصوص نگهداری هلیوم مایع

چرا هلیوم یخ نمی‌زند؟

شما اگر در فشار هوای معمولی یا همان یک اتمسفر، آب را سرد کنید، در نزدیکی صفر درجه‌ی سانتیگراد، آب یخ می‌زند. برای اینکه بنزین یخ بزند، باید به دمای منفی چهل درجه برسد. اما این دما برای یخ زدن کربن دی‌ اکسید کافی نیست و برای یخ زدن کربن دی‌ اکسید، باید آن را …

چرا هلیوم یخ نمی‌زند؟ ادامه »

رفتار موجی الکترون‌های شما

الکترون چطور آینده را می‌بیند؟

خیلی‌ها دوست دارند به آینده بروند. خیلی‌ها هم دوست دارند به گذشته برگردند. خیلی‌ها نیز همین روند طبیعی زندگی را با همین سرعت دوست دارند. آن‌هایی که گذشته را دوست دارند، عکس‌ها و فیلم‌های قدیمی را می‌بینند و خاطراتشان را مرور می‌کنند. به موسیقی‌های قدیمی گوش می‌دهند تا آن احساسات قدیمی دوباره در آن‌ها زنده …

الکترون چطور آینده را می‌بیند؟ ادامه »

پول و انرژی

پول و انرژی

یادم می‌آید که وقتی کودک بودم، یک فامیل پیری داشتیم که ثروتمند بود اما سوادی نداشت. یعنی حساب و کتاب هم بلد نبود. شاید بپرسید اگر سواد نداشت و حساب و کتاب هم بلد نبود، چطور ثروتمند شده بود؟ راستش او فقط در حالت عادی حساب و کتاب بلد نبود. مثلا اگر از او می‌پرسیدید …

پول و انرژی ادامه »

خاصیت موجی یا ذره ای؟

خاصیت موجی یا ذره ای؟

این قسمت از ابیات حضرت مولانا، آنجا که می‌گوید هرکسی از ظن خود شد یار من، از درون من نجست اسرار من، امروزه آنقدر بر سر زبان‌ها افتاده است که گویی دیگر تبدیل به ضرب المثل شده و هرکسی می‌تواند در موقعیت‌های مختلفی از آن استفاده کند. من می‌خواهم این عبارت را نه از زبان …

خاصیت موجی یا ذره ای؟ ادامه »

انرژی جنبشی‌ منفی در پدیده‌ی تونل زنی کوانتومی

انرژی جنبشی منفی در کوانتوم

انرژی جنبشی برخلاف سرعت، جهت ندارد و یک کمیت اسکالر است، نه کمیت برداری. اگر مثلا یک‌ تکه سنگ با جرم دو کیلوگرم و با سرعت یک متر بر ثانیه حرکت کند، انرژی جنبشی معادل یک ژول دارد. حالا این سنگ چه به سمت بالا برود چه به سمت پایین برود، چه به سمت شمال …

انرژی جنبشی منفی در کوانتوم ادامه »

چاه پتانسیل

چاه پتانسیل

یکی از جذابیت‌های فیزیک برای من، همواره این بوده که شما می‌توانید خلاقیت خود را به کار بیندازید و مسائل پیچیده را در فضایی مشابه اما ساده‌تر حل‌ کنید و سپس پاسخ به دست آمده را به فضای پیچیده تر تعمیم دهید. در حالیکه در ریاضیات محض، شما اساسا مثالی عینی ندارید و مسائل عمدتا …

چاه پتانسیل ادامه »

چرا نجات غریق مسیر قرمز را انتخاب می‌کند

الکترودینامیک کوانتومی

نور در خط راست حرکت می‌کند. این حرف از نظر الکترودینامیک کوانتومی (Quantum Electrodynamics) کاملا اشتباه است. اما ما در واقعیت می‌بینیم ‌که نور در یک خط راست حرکت می‌کند. آیا ما با یک تناقض مواجه هستیم؟ ما با آزمایشاتی مواجه هستیم که نشان می‌دهد فوتون‌های نور، همزمان مسیرهای زیاد دیگری را نیز طی می‌کنند. …

الکترودینامیک کوانتومی ادامه »

هم‌دوسی کوانتومی

هم‌دوسی کوانتومی

اگر ما از میلیاردها ذرات اتمی و زیراتمی تشکیل شده ایم که هریک از آن‌ها رفتاری کوانتومی از خود نشان می‌دهند، چرا خود ما رفتاری کوانتومی از خودمان نشان نمی‌دهیم؟ خب شما انتظار دارید که رفتاری که تک تک اعضای یک مجموعه نشان می‌دهند در نهایت خود مجموعه نیز نشان دهد. مثلا اگر الکترون‌های سازنده‌ی …

هم‌دوسی کوانتومی ادامه »