اَبا اِباد

مکانیک

نقشه‌ی شدت جاذبه‌ در سطح کره‌ی زمین

جاذبه‌ی متغیر زمین

بابا طاهر یک دوبیتی خیلی زیبا دارد که می‌گوید: غریبی بس مرا دلگیر دارد فلک بر گردنم زنجیر دارد فلک از گردنم زنجیر بردار که غربت خاک دامنگیر دارد حالا معلوم نیست که بابا طاهر در زمان سرودن این دوبیتی در کدام غربت بوده است. مثلا در هندوستان بوده یا در قاهره یا دمشق یا …

جاذبه‌ی متغیر زمین ادامه »

اصل کمترین کنش یا principle of least action

طبیعت تنبل است

یک موقعی بود که هرچندوقت یک داستانی راجع به کمپانی‌های بزرگ پخش می‌شد. یک روز یک تست هوش پخش می‌کردند و می‌گفتند که این یکی از سوالات آزمون ورودی ناسا بوده است. روز بعد می‌گفتند مایکروسافت برای همه‌ی کارکنانش این شرط را گذاشته که برای افزایش بازدهی فلان کار را انجام دهند. یک روز دیگر …

طبیعت تنبل است ادامه »

منحنی براکیستوکرون

منحنی براتیستوکرون

مدتی قبل در لینکدین، نوشتاری از دوست عزیز جناب امیرعلی امیرحمزه‌ Amirali Amirhamzeh گرامی در باب فاصله خواندم که ایشان به لحاظ فلسفی، به معانی مختلفی از فاصله و دوری پرداخته بودند. این موضوع ریشه‌‌های فیزیکی بسیار جالبی دارد که پرده از بنیادین‌ترین قوانین طبیعت بر می‌دارد. من در اینجا می‌خواهم یک ادعایی بکنم که …

منحنی براتیستوکرون ادامه »

آزمایش کاوندیش

آزمایش کاوندیش

فرض کنید در قرن هجدهم زندگی می‌کنید و بیشتر از صد سال است که نیوتن، قانون جهانی گرانش را کشف کرده است. شما خیلی خوشحالید که از این قانون خبر دارید و وقتی به آسمان می‌نگرید، می‌توانید علت اینگونه حرکات اجرام آسمانی را درک کنید. شما می‌دانید که زمین و مریخ و دیگر سیارات منظومه‌ی …

آزمایش کاوندیش ادامه »

دو ساعت پاندولی

سنکرون کردن

دو تا ساعت پاندولی هم که روی یک دیوار باشند، بعد از مدتی با یکدیگر هماهنگ می‌شوند، چه رسد به دو تا انسان. اولین بار فیزیکدان هلندی، کریستیان هویگنس در قرن هفدهم متوجه این مساله شد. هویگنس خودش مخترع ساعت‌های پاندوله‌ای بود و دو تا از این ساعت‌ها، روی دیوار اتاقش قرار داشت. یک بار …

سنکرون کردن ادامه »

قهوه

راه رفتن با قهوه

همه فیزیکدانند. بله همه‌ی انسان‌ها به درجاتی فیزیکدانند، حتی اگر خودشان ندانند. حتی می‌تواند گفت که همه‌ی موجودات زنده نیز فیزیکدانند. بعضی دانش فیزیکی را در دی‌ان‌ای خودشان دارند و برخی دیگر از طریق تجربه فیزیک را می‌آموزند. مثلا یک عقاب را در نظر بگیرید که بدون بال زدن، ساعت‌ها‌ در آسمان‌ پرواز می‌کنند. او …

راه رفتن با قهوه ادامه »

انرژی جنبشی پوست پرتغال

تفنگ پرتغالی

ما وقتی بچه مدرسه‌ای بودیم، یکی از سرگرمی‌هایی که‌ داشتیم این بود که پوست نارنگی و پرتغال را با میله‌ی خودکار سوراخ کنیم و بعد آن پوست پرتغال پولکی که داخل میله باقی می‌ماند را با فشار هوا به سمت این و آن پرتاب کنیم. گاهی اوقات اگر پوست پرتغال کمی ضخیم تر بود و …

تفنگ پرتغالی ادامه »

اصل بر هم نهی دما زمان

اصل بر هم نهی دما زمان

فرض کنید می‌خواهید یک پیچ و مهره را سفت کنید. شما دو راه دارید، یکی اینکه‌ پیچ را نگه دارید و مهره را بچرخانید یا اینکه مهره را نگه دارید و پیچ را بچرخانید. شما کاری که برایتان راحت‌تر باشد را انجام می‌دهید و می‌دانید که این دو فرآیند، معادل یا هم‌ارز هستند و‌ به …

اصل بر هم نهی دما زمان ادامه »

تصویر : دبورای نبی در حال انجام تست های رئولوژی روی یک سیال، ساخته شده به وسیله‌ی هوش مصنوعی

عدد دبورا

“کوه‌ها در حضور پروردگار جاری شدند” یا “The mountains flowed before the Lord” یکی از آیات کتاب داوران یا کتاب قضات (یکی از بخش‌های عهد عتیق) است که در آن دبورای نبی (یکی از پیامبران زن قوم یهود)، این آیه را می‌گوید. اما صبر کنید، ما که نمی‌خواهیم راجع به مذاهب و ادیان صحبت کنیم …

عدد دبورا ادامه »

قانون برنولی

قانون برنولی

احتمالا تا به حال تجربه‌ی این را داشته اید که وقتی وارد بعضی از ایستگاه‌های مترو می‌شوید، جریان باد شدیدی را احساس می‌کنید که در بعضی از ایستگاه‌ها به سمت بیرون ایستگاه جریان داشته و در بعضی ایستگاه‌ها به سمت درون ایستگاه جریان دارد. ممکن است تصور کنید که کمپرسورهای قوی یا فن‌هایی پرقدرت این …

قانون برنولی ادامه »