اَبا اِباد

اختر فیزیک

حدس بی کی ال (BKL conjecture)

حدس بی کی ال

چند سال قبل وقتی در یک تولد در حال باد کردن بادکنک‌ها بودم، بادکنک ترکید و ضربه‌ی بدی به یکی از چشمانم وارد کرد. طوری که تا چند وقت آن چشمم قرمز شده بود و تار میدید. خوشبختانه وقتی به چشم پزشک مراجعه کردم، او تشخیص داد که اتفاق خاصی برای چشمم نیفتاده است. اما …

حدس بی کی ال ادامه »

میلیون ها کهکشان در کیهان توزیع شده

شبکه‌ی کهکشانی

یک زمانی داخل حیاط خانه‌مان در نیشابور، چندین درخت مختلف داشتیم و حیاط ما بسیار سرسبز بود. آنموقع‌ها عادت داشتم که عصرها داخل حیاط بازی کنم و به گوشه و کنار باغچه سرک بکشم. یکی از چیزهایی که خیلی برایم جالب به نظر می‌رسید، ساختار برگ درختان بود. من سعی می‌کردم قسمت‌های نرم و سبز …

شبکه‌ی کهکشانی ادامه »

فیزیکدان آمریکایی کارل جانسکی

یک بخت‌یافت اخترشناسی

سرندیپیتی (serendipity) یعنی خوشبختی. اگر همسن و سال من یا بزرگتر از من باشید، احتمالا با شنیدن کلمه‌ی سرندیپیتی یاد آن شخصیت کارتونی می‌افتید که شبیه دایناسورها بود و رنگ صورتی و چشمان بزرگ آبی داشت. نمی‌دانم نویسندگان آن انیمه‌ی ژاپنی نیز منظورشان از انتخاب نام سرندیپیتی برای آن دایناسور، همان کلمه‌ی خوشبختی بود یا …

یک بخت‌یافت اخترشناسی ادامه »

رویداد خوشه گلوله

رویداد خوشه گلوله

ما شواهد متعددی از وجود ماده‌ی تاریک داریم. ما حتی برخی از ویژگی‌های ماده‌ی تاریک را نیز به خوبی می‌شناسیم. مثلا می‌دانیم که‌ ماده‌ی تاریک با ماده‌ی تاریک و با ماده‌ی معمولی برهم‌کنشی به جز برهم‌کنش گرانشی ندارد. مثلا اگر من و شما از ماده‌ی تاریک ساخته شده بودیم، می‌توانستیم بدون هیچگونه سختی و دشواری …

رویداد خوشه گلوله ادامه »

کشف نخستین سیاره خارج از منظومه شمسی

کشف نخستین سیاره خارج از منظومه شمسی

راستش را بخواهید، ما تا همین اواخر نمی‌دانستیم که سیاره‌ای خارج از منظومه‌ی شمسی وجود دارد. ما تنها در سال ۱۹۹۲ مطمئن شده‌ایم که ستاره‌های دیگر نیز سیاراتی دارند. شاید برای شما عجیب به نظر برسد. این خیلی بدیهی‌ست که همانطور که ستاره‌ی ما یا همان خورشید، سیاراتی در اطراف خودش دارد، پس ستاره‌های دیگر …

کشف نخستین سیاره خارج از منظومه شمسی ادامه »

یک منظومه‌ی دو ستاره‌ای

اگر مشتری ستاره بود

چند سال قبل‌ به همراه برادرم در حال پیمودن یک مسیر طولانی چندین ساعته بودیم و کاری فوری پیش آمده بود و نمی‌توانستیم جایی بین راه برای استراحت توقف کنیم. آنموقع‌ها من هنوز گواهینامه‌ی رانندگی نداشتم و برادرم مجبور بود کل مسیر را خودش به تنهایی رانندگی کند. من هم این را مسئولیت خودم می‌دانستم …

اگر مشتری ستاره بود ادامه »

خلاقیت هویگن

خلاقیت هویگن

من این ضرب المثل که می‌گوید “کوه زایید، موش زایید” را خیلی دوست دارم‌ و هروقت به مفهوم آن فکر می‌کنم، حسابی می‌خندم. فکر کنید یک‌ موجود بزرگی مثل کوه، یک موجود خیلی کوچک مثل موش بزاید. خیلی خنده دار است. حالا فرض کنید ما مثلا یک‌ دستگاه خیلی خیلی پیچیده و گران قیمت بسازیم …

خلاقیت هویگن ادامه »

شهاب سنگ با نام ALH84001 از مریخ جدا شده و به زمین آمده

مریخی یا زمینی؟

ما اکنون دقیقا می‌دانیم که یک موجود تک سلولی، با چه مکانیزمی و از طریق چه فرآیندی، می‌تواند بعد از چند‌ میلیون سال، به انسان تبدیل شود. ما دقیقا اجدادمان را یک به یک می‌شناسیم و با دنبال کردن شواهد دیرینه شناسی، می‌دانیم که اجداد ما از کجا به کجا رفته اند. ما دقیقا می‌دانیم …

مریخی یا زمینی؟ ادامه »

مایکروویو فضایی

مایکروویو فضایی

هرچقدر ما از نویزها بدمان می‌آید، اخترشناسان از نویزها هزار برابر بدشان می‌آید. مثلا قدیم‌ترها اتفاقات مختلف مثل باد و طوفان و پرندگان و خرابکاری بچه‌‌های همسایه و چنین عواملی جهت آنتن تلویزیون را عوض می‌کرد و نویزهای مختلف روی تصویر تلویزیون نمایان می‌شد. بعد برای دیدن برنامه‌ی مورد علاقه باید یک نفر بالای پشت …

مایکروویو فضایی ادامه »

پارادوکس سیاهچاله

پارادوکس سیاهچاله

فرض کنید شما و دوستتان در یک شب زمستانی داخل اتاقی کنار شومینه نشسته اید. موضوعی بسیار خصوصی ذهن شما را مشغول کرده و برای اینکه ذهنتان آرام شود، دارید داخل یک تکه کاغذ چیزهایی راجع به این موضوع شخصی می‌نویسید. ناگهان فضولی دوست شما گل می‌کند و می‌خواهد ببیند که شما داخل این تکه …

پارادوکس سیاهچاله ادامه »