برخورددهندهی بزرگ هادرونی Large Hadron Collider یا همان LHC بخش آخر از زنجیرهی شتابدهندهی CERN است. در واقع شتابدهندهی CERN خود از زنجیرهای از ماشینها تشکیل شده است که هریک، تاحدی به ذرات شتاب داده و آنها را به سطوح بالاتر انرژی میرسانند. هر ماشین در این زنجیره، سطح انرژی پرتو ذرات را افزایش داده …
اتفاق بزرگ دیگری که در روزهای اخیر، در دنیای فیزیک رخ داد، آغاز به کار مجدد برخورد دهندهی بزرگ هادرونی LHC، پس از حدود ۴ سال وقفه بود. اما طی این وقفهی طولانی، سیستمهای قبلی به روزرسانی گردید تا در سری جدید آزمایشات، سطح انرژی از مقدار قبلی ۱۳ به ۱۳/۶ ترا الکترون ولت برسد. …
دریاچهی ارومیه که زمانی دومین دریاچهی بزرگ زیاده شور (hypersaline) جهان به شمار میرفت، از اواسط دههی ۱۹۹۰ به این رو، به علل گوناگون در حال خشک شدن است. اما خشک شدن این دریاچه پیامدهای مختلفی از جمله تغییر آب و هوای محلی و در نتیجه تاثیر منفی بر کشاورزی و همچنین معیشت ۶/۵ میلیون …
اثر داپلر در امواج نوری، خود را به صورت تغییر فرکانس نشان میدهد. در صورتی که منبع نور به سمت ما حرکت کند، فرکانس آن به سمت ناحیهی فرابنفش (طول موجهای کوتاهتر و فرکانس بیشتر) جابجا میشود که به آن “انتقال به آبی” یا blue shift گفته میشود. اما در صورتی که منبع نور از …
در روزهای اخیر دو اتفاق بزرگ در دنیای فیزیک رخ داده است. اولین رخداد، آغاز به کار مجدد برخورد دهندهی بزرگ هادرونی LHC پس از وقفهای حدودا ۴ ساله بود. اما چه چیزی در این سری از آزمایشات که به LHC-Run3 شناخته میشود، تازه بود؟ اول اینکه انرژی برخورد در این ران به عدد بسیار …
امروز ۱۳ جولای سال ۲۰۲۲ میلادی است. چهار ماه قبل و در ۱۳ مارس ۲۰۲۲، فعالیت خود را در حوزهی عامه فهم کردن علوم، با تاکید بر فیزیک آغاز کردم. بعدا و با توجه به اهمیت موضوع تغییرات اقلیمی، سعی کردم پستهایی در این حوزه نیز منتشر کنم. هدفم در این مدت نه محبوبیت و …
هنگامی که یک منبع موج صوتی به سمت یک ناظر حرکت میکند یا از آن دور میشود، فرکانس موج دریافتی توسط ناظر تغییر میکند. به این پدیده اثر داپلر گفته میشود. اما اثر داپلر در فیزیک کلاسیک یک پدیدهی نامتقارن یا asymmetrical است. بدین معنا که بین حرکت منبع موج و حرکت ناظر تفاوت قائل …
در صورتی که ما در نسبیت خاص اتساع زمان و انقباض طول را مشاهده میکنیم، قاعدتا بایستی اثر آن را در سایر پارامترها و پدیدههایی که در فیزیک کلاسیک وجود دارد، نیز بیابیم. ما پیش از این با اثر داپلر کمابیش آشنا شده ایم. پیش از آنکه به اثر داپلر در نسبیت خاص بپردازیم، بهتر …
در کمتر از پنجاه سال گذشته، تنوع گونههای زیستی، به طرز هشداردهندهای کاهش یافته است. کافیست به فهرست قرمز گونههای در معرض خطر یا فهرست سرخ آییوسیان (لینک در ادامه)، مراجعه کنید. در حال حاضر، این لیست نشان میدهد که حدود ۴۰۰۰۰ گونه در حال انقراض هستند. تخمین زده میشود که به زودی، حدود یک …
در مستند زیبای چشمی که میشنود، به کارگردانی احمد فاروقی محصول سال ۱۳۴۶، هنگامی که از بهمن محصص، نقاش و مجسمهساز بزرگ معاصر، سوال میشود که چه چیزی در کارهای او مطرح است، بهمن محصص چنین پاسخ میدهد: ” در کارهای من یک چیز مطرح است، محکومیت وجود. آدم که یک موجود پلی دیمانسیونل بود، …