اَبا اِباد

نام نویسنده: aba ebad

صفحه‌ای از قدیمی‌ترین نسخه‌ی موجود از زیج ایلخانی‌

جامع الاطرافیت در دنیای امروز

تصویر بالا صفحه‌ای از قدیمی‌ترین نسخه‌ی موجود از زیج ایلخانی‌ست که در کتابخانه‌ی ملی فرانسه نگهداری می‌شود. خواجه نصیرالدین طوسی در سال ۱۲۷۲ میلادی این زیج را به کمک گروهی از منجمین و با حمایت هلاکوخان مغول تهیه کرده است. کاتب این نسخه نیز فرزند خواجه‌ی طوسی بوده است. پروژه‌ی تهیه‌ی این زیج، حدودا ۱۲ …

جامع الاطرافیت در دنیای امروز ادامه »

سانسور غرقابی

سانسور غرقابی

نیمه‌ی پر این لیوان خیلی خیلی پر است. برعکس تفکراتی که می‌خواهد شبکه‌های اجتماعی را در عصر ارتباطات محکوم و محدود کند، رشد شبکه‌های اجتماعی، در کنار مشکلات و مسائلی که ایجاد کرده، مزایای بسیار بسیار زیادی با خودش به همراه داشته است. رشد شبکه‌های اجتماعی بسیاری از مفاهیم را دستخوش تغییر کرده است. محض …

سانسور غرقابی ادامه »

شعبده باز عددی

شعبده باز عددی

دیدن شعبده بازی و تردستی همواره برای من جالب بوده است. فردی که کلاهش را برمی‌دارد و از درون آن خرگوش و کبوتر در می‌آورد. آن یکی بالا و پایین بدنش را از هم جدا می‌کند. یکی‌ دیگر فردی را داخل صندوق می‌گذارد و او را غیب می‌کند یا شمشیر را درون جعبه فرو می‌کند …

شعبده باز عددی ادامه »

مغز راننده تاکسی

مغز راننده تاکسی

قدیم‌ترها که هنوز استفاده از موبایل همه‌گیر نشده بود و کسی از گوگل مپ و جی پی اس برای مسیریابی استفاده نمی‌کرد، پدر آدم برای یافتن یک آدرس درمی‌آمد. آنوقت‌ها من در تهران درندشت دانشجو بودم و وقتی سوار خطی‌های برخی مسیرهای شلوغ و پرترافیک می‌شدم، می‌دیدم بعضی از این راننده‌ها همه‌ی مسیرهای ممکن را …

مغز راننده تاکسی ادامه »

فیلم مرد ایرلندی محصول سال ۲۰۱۹

زندگی سریع

به باور بسیاری از منتقدان سینما و همینطور علاقه‌مندان به دنیای سینما، فیلم مرد ایرلندی محصول سال ۲۰۱۹ و به کارگردانی مارتین اسکورسیزی، تا حد زیادی نسخه‌ی آپدیت شده یا اگر بخواهیم کمی سختگیر باشیم، کپی فیلم دیگر مارتین اسکورسیزی یعنی رفقای خوب محصول سال ۱۹۹۰ است. نقشه‌ و طرح فیلم تقریبا مشابه است. البته …

زندگی سریع ادامه »

تقارن در فیزیک

تقارن در فیزیک

یکبار وقتی نوجوان بودم آزمایش جالبی روی نوزاد یکی از بستگان انجام دادم، البته نه از آن آزمایش‌های خطرناک، یک آزمایش بسیار ساده. من کنار او روی زمین دراز کشیدم و مشتم را گره کردم و مقابل صورتم گرفتم، دیدم او نیز همین کار را تکرار کرد و مشتش را مقابل صورتش گرفت. تا اینجا …

تقارن در فیزیک ادامه »

سازه‌های ماکارونی‌

عدم تقارن در تغییر مقیاس

یک لحظه تصور کنید که برای اهدای جایزه‌ی نوبل فیزیک، همانند المپیادهای علمی تعدادی فیزیکدان را توی یک اتاق می‌ریختند‌ و می‌گفتند شما نود دقیقه فرصت دارید که این سوالات را حل کنید و هرکس بالاترین نمره را بگیرد، او نوبل فیزیک امسال را می‌برد. واقعا خیلی طنز می‌شد. حال اینکه یک فیزیکدان چند‌ دهه …

عدم تقارن در تغییر مقیاس ادامه »

نانوایی

همبستگی مکانیکی و همبستگی ارگانیک

فرض کنید شما امروز صبح هوس سنگک‌ کرده‌اید و از نانوایی محلتان، دو تا خاش خاشی گرفته‌اید تا برای صبحانه نوش جان کنید. نانوایی محلتان برای پخت این نان زحمت کشیده است و نان را پخته و شما به ازای مقداری پول، نان را از او‌ خریده‌اید. نانوا برای پخت نان خیلی چیزها شامل آرد …

همبستگی مکانیکی و همبستگی ارگانیک ادامه »

فیلم چارلی و کارخانه‌ی شکلات سازی

منشا ارزش قانون

من این فیلم چارلی و کارخانه‌ی شکلات سازی را اولین بار زمانی که تازه به کلاس اول دبیرستان رفته بودم دیدم. قضیه به حدود هفده سال قبل برمی‌گردد. در یک شب پاییزی زمانی که در خانه‌مان همه خواب بودند و من خوابم نمی‌برد و از آنجایی که زندگی هنوز آنقدر جدی‌ نشده بود که نگران …

منشا ارزش قانون ادامه »

یک دیوار با تعداد‌ زیادی لامپ لاوا

دیوار آنتروپی

این یکی از آن موضوعاتی‌ست که چندین بار سعی کرده‌ام راجع به آن بنویسم، اما موفق نشده‌ام و نتوانسته‌ام. علتش نیز این بوده که این موضوع آنقدر جذاب و مهم است که هر بار قصد داشته‌ام راجع به آن بنویسم در میانه‌ی نوشتار موضوعات مرتبط با آن پیش آمده و ناچار شده‌ام که آن موضوعات …

دیوار آنتروپی ادامه »