اَبا اِباد

اختر فیزیک

رصد نوترینو

رصد نوترینو

دیدن بعضی پدیده‌ها در کیهان، کار چندان راحتی نیست. بعضی از چنین پدیده‌های غیرقابل مشاهده‌ای، چندان هم از ما دور نیستند. مثلا خورشید که همین بیخ گوش ماست. اگر ما بخواهیم واکنش‌های درون هسته‌ی خورشید را مشاهده کنیم، با دشواری مواجه خواهیم بود. چرا که فوتون‌‌های نور هسته‌ی خورشید بعد از میلیون‌ها سال به سطح …

رصد نوترینو ادامه »

تصویر سیاهچاله‌ی کلان جرم ساگیتاریوس A در مرکز کهکشان راه شیری، ثبت شده بتوسط تلسکوپ افق رویداد

شکل سیاهچاله

شاید بتوان سیاهچاله‌ها را جزو جذاب‌ترین اجرام آسمانی برای بشر دانست. تاکنون فیلم‌های سینمایی زیادی ساخته شده که در آن‌ها به نوعی به سیاهچاله‌ها و ویژگی‌های عجیب و غریب آن‌ها پرداخته است. یکی‌ از معروف‌ترین آن‌ها فیلم میان ستاره‌ای یا اینتراستلار ساخته‌ی کریستوفر نولان است و من هم این فیلم را خیلی دوست داشتم. البته …

شکل سیاهچاله ادامه »

انواع تلسکوپ‌ها

انواع تلسکوپ‌ها

ما نمی‌توانیم همه‌ی ستارگان را با چشم غیرمسلح ببینیم. ما با چشم غیرمسلح حتی نمی‌توانیم خارج از کهکشانمان را مشاهده کنیم. تا همین چند قرن پیش، ما فکر می‌کردیم جهانی غیر از این جهانی که با چشمانمان می‌بینیم وجود ندارد. تا سال ۱۹۲۴، فکر می‌کردیم آن قسمت از آسمان که پشت ستارگان قرار دارد و …

انواع تلسکوپ‌ها ادامه »

شبیه سازی هزاره

شبیه سازی هزاره

این چهارمین تلاش من برای نوشتن درباره‌ی این موضوع است. هربار که شروع می‌کنم در مورد این موضوع بنویسم، در میانه‌ی راه جهت آن عوض می‌شود و در باب موضوع دیگری می‌نویسم و وقتی می‌خواهم بازگردم و راجع به موضوع اصلی بنویسم، می‌بینم که از ۳۰۰۰ کاراکتر ظرفیت هر نوشتار در لینکتین گذشته ام و …

شبیه سازی هزاره ادامه »

رادیوتلسکوپ غول پیکر به نام FAST

توهم پیش‌بینی علمی بدون ابزار علمی

مدتی قبل که نوشتاری راجع به ماری کوری و رادیواکتیویته منتشر کرده بودم، شخصی ذیل آن پست کامنتی گذاشته بود که مدت‌ها قبل از ماری کوری و پیر کوری، هاتف اصفهانی با این شعر “دل هر ذره را که بشکافی/آفتابیش در میان بینی” به این مساله اشاره کرده است. البته ادعاهای زیاد دیگری نیز می‌شود. …

توهم پیش‌بینی علمی بدون ابزار علمی ادامه »

تفاوت مدار دایره‌ای (شکل داخلی) و مدار بیضوی (شکل نقطه چین)

بیضوی بودن مدار سیارات

شما همین الان از هرکسی بپرسید که مدار چرخش سیارات منظومه‌ی شمسی به دور خورشید، به چه شکلی‌ست، احتمالا از هر ده نفر، بیشتر از پنج نفر پاسخ خواهند داد که دایره‌ای‌ست. اما واقعیت این است که مدار سیارات منظومه‌ی شمسی، بیضوی‌ست نه دایره‌ای. دوباره اگر از هرکسی بپرسید که خورشید کجای منظومه‌ی شمسی قرار …

بیضوی بودن مدار سیارات ادامه »

تقویم کیهانی

تقویم کیهانی

ما انسان‌ها پدیده‌های خیلی خیلی جدیدی در جهان هستی، هستیم. کل تاریخ بشر در مقابل تاریخ کیهان، مثل یک پلک زدن است. از طرف دیگر با توجه به وسعت کیهان و با توجه به قوانین احتمال، بسیار بعید است که موجودات زنده‌ی هوشمندی همچون ما یا حتی هوشمندتر از ما، در این پهنه‌ی کیهان وجود …

تقویم کیهانی ادامه »

جت بزرگ مربوط به سیاهچاله‌ی مرکزی کهکشان ام ۸۷

جت های اخترفیزیکی

الان که دیگر سال‌هاست همه آپارتمان‌نشین شده‌اند. ولی‌ خوشبختانه کودکی من در نیشابور گذشت و بیشتر زمان کودکی را نیز در حیاط خانه و کوچه گذارندم. مخصوصا تابستان که بساط آب بازی به راه بود. فکر می‌کنم هرکسی در کودکی در حیاط خانه، این آزمایش را انجام داده که انگشتش را در دهانه‌ی شلنگ فرو‌ …

جت های اخترفیزیکی ادامه »

نقشه‌ی تابش زمینه‌ی کیهانی مربوط به ۳۸۰ هزار سال بعد از بیگ بنگ

چرا هنوز بیگ بنگ را می‌بینیم؟

یک سوال خیلی ساده : چرا ما هنوز بیگ بنگ را می‌بینیم؟ ما هنوز تابش زمینه‌ی کیهانی (CMB) را می‌بینیم و‌ این تابش زمینه‌ی کیهانی، نوری‌ست که از بینگ بنگ به ما می‌رسد. اما چرا این نور قطع نمی‌شود؟ این سوالی‌ست که همواره پرسیده می‌شود. حتما شنیده‌اید که اگر خورشید در همین لحظه خاموش شود، …

چرا هنوز بیگ بنگ را می‌بینیم؟ ادامه »

انفجار ابرنواختر

سرعت بالا چند؟

یک روزی من و شما در یک کافه‌ای در نیشابور نشسته ایم و در کنار نوشیدن چای و قهوه‌مان، داریم راجع به مسائل علمی و فلسفی گفتگو می‌کنیم. جایی در میانه‌ی بحث ما حرف از سرعت بالا می‌شود. من می‌پرسم که منظور ما از سرعت‌ بالا در این بحث چیست؟ شما می‌گویید مثلا سرعت نور؟ …

سرعت بالا چند؟ ادامه »