اَبا اِباد

تاریخ علم

مرگ سیاه یا طاعون سیاه

خرافات به مثابه‌ی مانع بشر

در یک دو راهی گیر کرده و نمی‌داند چکار کند، اما به جای اینکه با چند نفر مشورت کند و از علم و تجربه و دیدگاه‌های متفاوت بهره‌مند شود، با جایی تماس می‌گیرد که برای او سرکتاب باز کنند. به جای اینکه خوب فکر کند و بعد تصمیم درست بگیرد فال حافظ می‌گیرد و زندگی …

خرافات به مثابه‌ی مانع بشر ادامه »

سنگ‌نگاره یا Petroglyph

اخترشناسی و تاریخ

فرض کنید یک نفر همین امروز به مطالعات تاریخی علاقه‌مند شده و می‌خواهد با انجام پژوهش‌های تاریخی، به یک تاریخدان خبره بدل شود. او ابتدا شروع به انجام مطالعات وسیع تاریخی می‌کند و بعد از اینکه تمام منابع موجود را زیر و رو کرد، می‌خواهد به طور واقعی دست به پژوهش‌های تاریخی بزند و از …

اخترشناسی و تاریخ ادامه »

وظیفه‌ی اجتماعی دانشمند

“من بسیار خوشحالم که مرا به اینجا دعوت کردید و این فرصت را به من دادید تا به عنوان یک انسان، به عنوان یک انسان اروپایی خوب و به عنوان یک یهودی، احساس عمیق قدردانی خود را نسبت به شما ابراز کنم. امروز وظیفه‌ی من نیست که رفتار ملتی را قضاوت کنم که سالیان متمادی …

وظیفه‌ی اجتماعی دانشمند ادامه »

تصویر برخورد دهنده‌ی ابررسانا (SSC) یا دزرتون

لزوم مطالعات محض

تاریخ علم به ما نشان می‌دهد که ما نمی‌توانیم همواره فقط و فقط به دنبال کاربرد علم باشیم. کاربرد بسیاری از تحقیقات علمی به خصوص پژوهش‌های بنیادین به هیچ عنوان از ابتدا مشخص نیست و بعدا و با کشف آن پدیده‌ها، مشخص می‌شود که چه کاربردهایی دارد. اهمیت و ارزش تحقیقات علمی در وهله‌ی اول، …

لزوم مطالعات محض ادامه »

رضاشاه پهلوی و ابوالقاسم بختیار در آیین گشایش دانشکده پزشکی دانشگاه تهران

تاسیس دانشگاه تهران

به نظر من درباره‌ی برخی موضوعات نمی‌توان و نباید سربسته صحبت کرد و باید خیلی مستقیم به آن اشاره نمود. یکی از این موضوعات، واقعیت‌های تاریخی‌ست که نباید بر آن‌ها سرپوش گذاشت. یکی از مهم‌ترین مراحل برنامه‌ی مدرنیزاسیون ایران توسط رضاشاه فقید، تاسیس دانشگاه و مشخصا دانشگاه تهران بود که به نظر من و بسیاری …

تاسیس دانشگاه تهران ادامه »

قسمتی از مغز آلبرت اینشتین

مغز اینشتین

تصویر بالا قسمتی از مغز آلبرت اینشتین است که در موزه‌ی ماتر فیلادلفیا نگهداری می‌شود. آلبرت اینشتین یک یهودی زاده بود، اما به گفته‌ی خودش اعتقادی به این دین نداشت. او برخلاف دستورات این دین، وصیت کرد که جسدش بعد از مرگ سوزانده شده و خاکستر آن در طبیعت رها شود و درخواست کرد که …

مغز اینشتین ادامه »

گربه‌ی پژوهشگر

گربه‌ی پژوهشگر

من وقتی می‌شنوم که در ایران، بعضی پژوهشگران (اگر بتوان اسمشان را پژوهشگر گذاشت، چون از نظر من اسم این افراد بیشتر دلال پژوهشی‌ است) برای اینکه تعداد مقالاتشان زیاد شود، به همدیگر نان قرض می‌دهند و هرکسی اسم دوستانش را در قسمت نویسندگان مقاله ردیف می‌کند، یاد این گربه‌ می‌افتم. این گربه داستان خیلی …

گربه‌ی پژوهشگر ادامه »

نوشته‌ای به زبان مصریان باستان

شامپولیون

کل تفکرش در باب عقب ماندگی کشورمان ایران این بود که این غربی‌ها و قدرت‌های جهانی ما را عقب نگه داشته اند و نگذاشتند ما پیشرفت کنیم. هرچند دقیقه به همین استدلال چنگ می‌انداخت و دوباره به صحبتش ادامه می‌داد. وقتی بالاخره حرفش تمام شد از او یک سوال خیلی ساده پرسیدم : چرا آن‌ها …

شامپولیون ادامه »

آزمایشگاه کاوندیش (The Cavendish Laboratory)

آزمایشگاه کاوندیش

علم مقدس و خدشه ناپذیر نیست. اما این ضعف علم نیست، بلکه مزیت علم است که مقدس نیست. هرکدام از نظریات علمی که اکنون در اختیار داریم‌ و با آن‌ها زندگی می‌کنیم و از آن‌ها بهره می‌بریم، در آینده‌ای دور یا نزدیک دستخوش تغییر خواهند شد و نظریات جامع‌تر و دقیق‌تر، جای این نظریات را …

آزمایشگاه کاوندیش ادامه »

صحنه‌ای از فیلم زیبای "مردی که بی‌نهایت را می‌دانست" محصول سال ۲۰۱۵

رامانوجان

جهان انسانی برخلاف جهان فیزیکی، مملو از عدم قطعیت‌هاست و به سختی قابل پیش‌بینی‌ست. ما اکنون می‌توانیم به طور دقیق پیش‌بینی کنیم که فلان سیاره یا فلان ستاره در چند میلیارد سال بعد چه وضعیتی خواهد داشت، اما نمی‌توانیم پیش‌بینی کنیم که این انسان یک سال بعد و ده سال بعد کجا قرار دارد و …

رامانوجان ادامه »