اَبا اِباد

فلسفه

نخستین مولکول با ساختار حلقوی توسط ککوله

قیاس علمی

در قرن نوزدهم، یک سوال مهم ذهن شیمیدانان را به خود مشغول کرده بود : ساختار ماده‌ی شگفت انگیز بنزن (#benzene) چگونه است؟ شیمیدانان می‌دانستند که این مولکول از شش اتم کربن و شش اتم هیدروژن ساخته شده است، اما این دوازده اتم چگونه کنار هم قرار می‌گرفتند و ساختار پایداری را می‌ساختند؟ پاسخ این …

قیاس علمی ادامه »

آقا و خانم استرن و کیس حقوقی بی بی ام

کیس حقوقی بی‌بی ام

آقا و خانم استرن، یک زوج اهل نیوجرسی آمریکا بودند که علیرغم تلاش‌های زیاد، موفق نشده بودند که بچه‌دار شوند. آن‌ها تصمیم گرفتند از امکان رحم اجاره‌ای (#surrogacy) استفاده کنند. در سال ۱۹۸۱ به مرکز ناباروری نیویورک مراجعه کردند و با خانم مری بث وایتهد قراردادی برای اجاره‌ی رحم او، امضا کردند. براساس این قرارداد، …

کیس حقوقی بی‌بی ام ادامه »

شلاق خوردن خدمه‌ی کشتی‌های ناوگان سلطنتی بریتانیا به خاطر خوردن سیر

مساله‌ی علل نامشخص در استقرا

در قرن شانزدهم میلادی، قانون عجیبی برای خدمه‌ی کشتی‌های ناوگان سلطنتی بریتانیا وضع شده بود که در آن زمان، چندان عجیب به نظر نمی‌رسید. قانون این بود که افرادی که سوار کشتی‌ می‌شوند، نمی‌بایست پیاز یا سیر به همراه خود به داخل کشتی ببرند. علت وضع چنین قانونی این بود که ملوانان فکر می‌کردند بوی …

مساله‌ی علل نامشخص در استقرا ادامه »

تولد نخستین پلنگ سیاه در ایران

مشکل کلی کردن استقراء

فردی از یک ساختمان صد طبقه سقوط کرد، در طبقه‌ی هشتادم دید که هنوز زنده است، سپس در طبقه‌ی شصتم و سپس در طبقه‌ی چهلم و همچنین در بیستمین طبقه دید که هنوز اتفاقی برایش نیفتاده است و زنده است. به کمک استقراء (Induction) به این نتیجه رسید که اگر در طبقات قبلی تا به …

مشکل کلی کردن استقراء ادامه »

کشتی میگنونت (Mignonette)

مورد عجیب کشتی میگنونت و اخلاق فایده گرا

کشتی میگنونت (Mignonette) در تاریخ نوزدهم ماه مه سال ۱۸۸۴، ساوتهمپتون انگلستان را به قصد سیدنی استرالیا ترک کرد. این کشتی چهار نفر خدمه به نام‌های تام دودلی (ناخدا)، ادوین اشتفن، ادموند بروک و پسر جوانی به نام ریچارد پارکر داشت. سرنشینان این کشتی، در هنگام ترک ساوتهمپتون فکرش را هم نمی‌کردند که اتفاقاتی برای …

مورد عجیب کشتی میگنونت و اخلاق فایده گرا ادامه »

ضرورت تفکر انتقادی در جامعه‌ی شبکه‌ای

ضرورت تفکر انتقادی در جامعه‌ی شبکه‌ای

ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که همه می‌توانند یک صفحه مختص خود بسازند و در آن نظراتشان را با دیگران به اشتراک بگذارند، به اصطلاح جامعه‌ی طبقه‌ای به جامعه‌ی شبکه‌ای تبدیل شده است. خب چند سال قبل اینطور نبود. مثلا هرکسی کتابی نمی‌نوشت یا نوشته‌های هرکسی به روزنامه‌ها و جراید راه نمی‌یافت یا هرکسی به …

ضرورت تفکر انتقادی در جامعه‌ی شبکه‌ای ادامه »

سوالات کوچک، پاسخ های بزرگ

سوالات کوچک، پاسخ های بزرگ

من صاحب این صفحه را در اینستاگرام نمی‌شناسم و اصلا نمی‌دانم تحصیلات ایشان چیست، آیا در یک رشته‌ی علمی درس خوانده اند یا در یک رشته‌ی فلسفی یا یک رشته‌ی مهندسی، هیچیک از اینها را نمی‌دانم و اصلا نیازی نیست که بدانم و این موضوع به من هیچ ارتباطی هم ندارد که بخواهم بدانم. اما …

سوالات کوچک، پاسخ های بزرگ ادامه »

یک گزین‌گویه‌ی بی‌ نظیر از استاد دی‌داد به سبک کارهای قدیمی‌شان

بی حاصلی افسانه باوری

در همین چند قرن اخیر که بشر فهمیده با خرافات راه به جایی نمی‌برد و تصمیم گرفته به جای خرافات از علم و فلسفه برای پاسخ به سوالاتش استفاده کند، بسیاری از معضلات بشر به شکلی ریشه‌ای حل شده است. در هزاره‌ی سومی که در آن قرار داریم، برای اولین بار در تاریخ بشر، تعداد …

بی حاصلی افسانه باوری ادامه »

خودروی پینتو

مورد عجیب خودروی پینتو

خودرویی که در این تصویر می‌بینید، خودروی پینتو (pinto) ساخت کمپانی فورد آمریکا‌ست که در زمان تولیدش در اوایل سال ۱۹۷۰ میلادی، کمی از خودروی پراید نداشت (البته نه آنقدر افتضاح). وزن آن کمتر از یک‌ تن و قیمت آن کمتر از دو هزار دلار بود. اما مشکل اصلی این خودرو، بحث ایمنی آن بود. …

مورد عجیب خودروی پینتو ادامه »

اژدهای کارل ساگان

اژدهای کارل ساگان و تئوری ابطال پذیری‌

هر نظریه‌ی علمی بایستی قابل ابطال باشد. اگر نظریه یا ادعایی قابل ابطال نباشد، اساسا علمی نیست. ادعاهایی که قابل آزمایش و قابل رد کردن نباشند، در واقع ارزشی نیز ندارند. این معیار مهم علمی بودن یا علمی نبودن یک نظریه است که تحت عنوان تئوری ابطال پذیری (falsifiability) پوپر شناخته می‌شود. این نظریه اولین …

اژدهای کارل ساگان و تئوری ابطال پذیری‌ ادامه »